મુફ્તી મોહમ્મદ નઈમ લુધિયાનવી, જેમણે ખૂબ જ ગર્વથી જાહેર કર્યું હતું કે "અમે જન્મથી સ્વતંત્રતા સેનાની છીએ કારણ કે અમે પેઢીઓથી અંગ્રેજો સામે લડતા આવ્યા છીએ", તેમનો જન્મ 1888 માં ભારતના પંજાબ રાજ્યના લુધિયાણામાં થયો હતો. મૌલાના મુહમ્મદ અબ્દુલ્લા લુધિયાનવી તેમના પિતા હતા અને મૌલાના અબ્દુલ કાદિર લુધિયાનવી તેમના દાદા હતા. અબ્દુલ કાદિર 1857માં સ્વતંત્રતા સેનાની હતા. નઈમના પિતા એવા વ્યક્તિ હતા જેમણે ‘નુસરત-ઉલ-અબરાર’ નામનો ફતવો પસાર કર્યો હતો. તેનો અર્થ એવો થયો કે બ્રિટિશ સામે લડવું એ દરેક મુસ્લિમની મૂળભૂત ફરજ છે. મુફ્તી મોહમ્મદ નઈમ તેમના ધાર્મિક શિક્ષણ માટે દેવબંદના દારુલ ઉલૂમ ગયા. ત્યાં તેઓ સ્વતંત્રતા સેનાની મૌલાના મુહમ્મદ હસનના અનુયાયી અને પ્રિય વિદ્યાર્થી બન્યા. તે હસનથી ખૂબ જ પ્રેરિત હતા. તેમના શિક્ષણ પછી નઈમે છ વર્ષ આઝમગઢમાં કોલેજના આચાર્ય તરીકે કામ કર્યું અને પછી તેમણે અંગ્રેજો સામે લડવાનું નક્કી કર્યું. જ્યારે તે તેમના શિક્ષકની સૂચનાનું પાલન કરીને પેશાવર જઈ રહ્યા હતા ત્યારે તેમની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. તે ત્રણ વર્ષ જેલમાં રહ્યા હતા. તેમણે જમીયત-ઉલેમા-એ-હિંદના ઉપપ્રમુખ અને તેની પંજાબ શાખાના પ્રમુખ તરીકે રાષ્ટ્રીય ચળવળમાં મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેમણે પોતાની જાતને જન્મથી ભારતીય તરીકે જાહેર કરી. તેમણે 29 વર્ષ સુધી સતત લુધિયાણા જિલ્લા કોંગ્રેસ સમિતિના પ્રમુખ તરીકે કામ કર્યું. 1930 માં, બ્રિટિશ પોલીસે ખુદા-એ-ખિદમતગારના કાર્યકરો પર ગોળીબાર કર્યો અને તેમાંના ઘણાને મારી નાખ્યા. તેમણે આ ક્રૂર ઘટના અંગે એક અહેવાલ તૈયાર કર્યો અને અબુલ કલામ આઝાદની સાથે લોકોને સોંપ્યો. તેમણે 1930માં અમરોહા ખાતેની જમીયત-ઉલેમા-એ-હિંદ પરિષદમાં સંપૂર્ણ સ્વતંત્રતાનો ઠરાવ રજૂ કર્યો. ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસ અને જમીયત-ઉલેમા-એ-હિંદના નેતા તરીકે રાષ્ટ્રીય ચળવળમાં ભાગ લેવા બદલ તેમણે સાત વર્ષ જેલમાં વિતાવ્યા. તેમણે ભારતના વિભાજનનો વિરોધ કર્યો હતો તેમણે કહ્યું હતું કે પાકિસ્તાન ક્યારેય ઇસ્લામિક રાજ્ય નહીં બને અને “હું ભારતીય છું, હું મુસ્લિમ છું. આ બંનેમાં, એક મારી માન્યતા માટે છે, અને બીજું મારા અસ્તિત્વ માટે છે. આ મારા પ્રતીકો છે.” 1947માં સ્વતંત્રતા પછી તેઓ પાકિસ્તાન ગયા. મુફ્તી મુહમ્મદ નઈમ લુધિયાનવીએ તેમનું બાકીનું જીવન લોકોને આધ્યાત્મિક પ્રવચનો આપવામાં વિતાવ્યું અને 1971માં તેમનું અવસાન થયું.
સૈયદ નસીર અહમદ ( લેખક, ધી ઈમ્મોર્ટલ્સ પુસ્તક)
Comments
Post a Comment