મેજર નક્કી એહમદ ચૌધરી (1914-1996)

નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝની આગેવાની હેઠળની ઇંડિયન નેશનલ આર્મીના સભ્ય નક્કી અહેમદ ચૌધરીનો જન્મ 25 ડિસેમ્બર, 1914ના રોજ મૌલવી અમીરુલ્લાહ અને બીબી ખાદીજા ઉર્ફે હાતોમ બીબીને ત્યાં પૂર્વ ઇમ્ફાલ, મણિપુર રાજ્યના કેઇખુ ગામમાં થયો હતો. તેમણે કલકત્તા યુનિવર્સિટીમાંથી મેટ્રિક કર્યું, પરંતુ તે સમયે મણિપુરમાં કોઈ કૉલેજ ન હોવાને કારણે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવી શક્યા ન હતા.નાની ઉંમરથી જ તેમને સમાજ સેવાનો શોખ હોવાથી તેઓ 'નિખિલ મણિપુર મહાસભા'ના સભ્ય બન્યા. અને તેની સેવાકીય પ્રવૃત્તિઓમાં સક્રિયપણે ભાગ લીધો હતો. મણિપુરની મહિલાઓએ બ્રિટિશ શાસકોના અત્યાચારો સામે બળવો કર્યો ત્યારે તેમણે ‘મેઈતેઈ વિમેન્સ રિવોલ્ટ’માં પણ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી હતી. તેઓ 1941માં આજીવિકાની શોધમાં આસામ રાજ્યના જોરહાટ ગયા, જ્યાં તેઓ બ્રિટિશ ઈન્ડિયન આર્મીમાં જોડાયા. બીજા વિશ્વ દરમિયાન તેઓ મલાયા ગયા. જ્યારે જાપાને બ્રિટિશરોને હરાવ્યા અને યુદ્ધના પ્રથમ અર્ધ દરમિયાન તેના વિસ્તારો કબજે કર્યા, ત્યારે બ્રિટિશ ભારતીય સૈનિકોને જાપાન દ્વારા યુદ્ધ કેદીઓ તરીકે પકડવામાં આવ્યા, નક્કી એહમદ પણ એ કેદીઓમાંના એક હતા. કેપ્ટન મોહન સિંહના નેતૃત્વમાં બ્રિટિશ ભારતીય સેનાના યુદ્ધ કેદીઓ બાદમાં સુભાષ ચંદ્ર બોઝની આગેવાની હેઠળની ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેનામાં જોડાયા હતા. નક્કી એહમદને સુભાષ ચંદ્ર બોઝ દ્વારા વ્યક્તિગત રીતે કેટલીક વિશેષ જવાબદારીઓ સોંપવામાં આવી હતી. તે સૈનિકો પહેલા લક્ષિત વિસ્તારોમાં પહોંચતા હતા અને ઇંડિયન નેશનલ આર્મી માટે સકારાત્મક વાતાવરણ બનાવવા લોકોને અંગ્રેજો સામે બળવો કરવા માટે પ્રેરિત કરતા હતા. આ કાર્યને સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા પછી, નક્કીને મેજર તરીકે બઢતી આપવામાં આવી. પરિસ્થિતિ બદલાતા તેઓ અંગ્રેજોના જાસૂસોના હાથે ઝડપાઈ ગયા. તેમણે મિલિટરી કોર્ટમાં ટ્રાયલનો સામનો કર્યો હતો, જ્યાં તેમને નિર્દોષ જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા. નિર્દોષ છૂટ્યા પછી, તેઓ મે 1946 માં તેમના વતન પરત ફર્યા હતા. જ્યારે તેઓ તેમના વતન પહોંચ્યા, ત્યારે સ્થાનિક ગામના આગેવાન દ્વારા જાહેર કાર્યક્રમમાં તેમનું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમણે તેમની બેઠક પરથી ઉભા થઈને સલામી આપી હતી. તેમના વતન ખાતે આજીવિકા માટે તેમને ઘણી વિચિત્ર નોકરીઓમાં કામ કરવું પડ્યું. તેમણે પછીનું જીવન ઇંડિયન નેશનલ આર્મીના નાયકોના બલિદાનને યુવાનોને દેશની સ્વતંત્રતાના રક્ષણ પ્રત્યેની તેમની જવાબદારી વિશે વર્ણવતા વિતાવ્યું. આજીવન દેશભક્ત રહેલા મેજર નક્કી અહેમદ ચૌધરીનું 6 ડિસેમ્બર, 1996ના રોજ અવસાન થયું હતું.

- સૈયદ નસીર અહમદ (લેખક, ધી ઈમ્મોર્ટલ્સ પુસ્તક)