Skip to main content

કર્નલ એહસાન કાદરી (1916-)


કર્નલ એહસાન કાદરી, જેઓ ઇંડિયન નેશનલ આર્મીમાં પ્રદર્શિત તેમના યુદ્ધ કૌશલ્યો માટે પ્રખ્યાત હતા, તેમનો જન્મ 1916માં પંજાબ પ્રાંતના લાહોર ખાતે થયો હતો, તેમના પિતાનું નામ સર અબ્દુલ કાદરી હતું.એહસાન કાદરીએ 1935માં દેહરાદૂનની ઈન્ડિયન મિલિટરી એકેડમીમાં તાલીમ મેળવી હતી. તેમણે બ્રિટિશ ઈન્ડિયન આર્મીની પંજાબ રેજિમેન્ટમાં કેપ્ટન તરીકે કામ કર્યું હતું. બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન તેમને 1939માં સિંગાપોર મોકલવામાં આવ્યા હતા. જ્યારે બ્રિટિશ સૈનિકોએ બીજા વિશ્વયુદ્ધના પ્રથમ તબક્કા દરમિયાન જાપાની સૈન્ય સમક્ષ આત્મસમર્પણ કર્યું, ત્યારે કાદરીની આગેવાની હેઠળના સૈનિકોને જાન્યુઆરી, 1942માં કૌલાલમ્પુર ખાતે જાપાની દળો દ્વારા અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. બાદમાં, કાદરી 1 સપ્ટેમ્બર, 1942ના રોજ રચાયેલી ઇંડિયન નેશનલ આર્મીના નેતા કેપ્ટન મોહન સિંહને મળ્યા હતા. એહસાનને વિશ્વ યુદ્ધમાં જાપાન દ્વારા રાખવામાં આવેલા બ્રિટિશ ભારતીય સેનાના યુદ્ધ કેદીઓ માટે જાહેર સમર્થન મેળવવા માટે રેડિયો પ્રચારનું આયોજન કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી હતી. તેમણે સાઈગનથી પ્રસારિત થતા રેડિયો કાર્યક્રમોનું નિરીક્ષણ કર્યું. પરંતુ, કેપ્ટન મોહન સિંહને ઇંડિયન નેશનલ આર્મીને વિખેરી નાખવાની તેમની યોજનાઓથી રોકવા માટે તેઓ સાયગનથી પાછા ફર્યા. જ્યારે ઇંડિયન નેશનલ આર્મીને પુનઃજીવિત કરવામાં આવ્યું અને સુભાષ ચંદ્ર બોઝ દ્વારા કબજો લેવામાં આવ્યો, ત્યારે કાદરીને INA માટે ભરતીનો હવાલો સોંપવામાં આવ્યો. તેઓ નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝના નેતૃત્વમાં રચાયેલી આઝાદ હિંદ સરકારમાં માનવ સંસાધન વિકાસ મંત્રી અને 'યુદ્ધ પરિષદ'ના સભ્ય તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. કાદરી સુભાષચંદ્ર બોઝ સાથે સિંગાપોરથી રંગૂન ગયા હતા. તેઓ એક સારા વ્યૂહરચનાકાર હતા અને આકર્ષક વક્તા પણ હતા. તેમણે ઇંડિયન નેશનલ આર્મી માટે નાગરિકો અને યુદ્ધ કેદીઓની ભરતી કરવા અને તેમને યોદ્ધાઓ તરીકે તાલીમ આપવા માટે સખત મહેનત કરી. તેમણે 'આઝાદ હિંદ દળ' ની પ્રવૃત્તિઓનું પણ નેતૃત્વ કર્યું હતું, જે ઇંડિયન નેશનલ આર્મી દ્વારા કબજે કરેલા વિસ્તારોને સંચાલિત કરવા માટે રચવામાં આવ્યું હતું. કાદરી એપ્રિલ, 1944માં યુદ્ધના મેદાનમાં ગયા અને ડિસેમ્બર, 1944માં પાછા રંગૂન પહોંચ્યા. જ્યારે બીજા વિશ્વયુદ્ધમાં જાપાનનો પરાજય થયો, ત્યારે કાદરી ઇંડિયન નેશનલ આર્મીના સૈનિકો સાથે બ્રિટિશ ભારતીય સૈન્ય દ્વારા પકડાઈ ગયા.આઝાદ હિંદ ફૌઝના અન્ય સાથીઓ સાથે અધિકારીઓ, કર્નલ એહસાન કાદરીએ પણ દિલ્હી લાલ કિલ્લા ખાતે અંડર ટ્રાયલમાંથી પસાર થયા હતા.
- સૈયદ નસીર અહમદ (લેખક, ધી ઈમ્મોર્ટલ્સ પુસ્તક)

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

અબ્દુલ હબીબ યુસુફ મરફાની

 કદમ કદમ બઢાયે જા, ખુશી કે ગીત ગાયે જા, યહ જિંદગી હે કૌમ કી, તુ કોમ પે લૂટાયે જા. યાદ છે આ ગીત ? આ ગીત આઝાદ હિંદ ફૌજનું કવાયતી ગીત હતું. ૧૯૪૩-૪૪ના અરસામાં આ ગીત દેશના એકેએક બાળકની ઝબાન પર રમતું હતું ! અને કેમ ન રમે ! માથે કફન બાંધીને દેશની આઝાદી કાજે વિરાટકાય અંગ્રેજ સલ્તનત સામે આઝાદ હિંદ ફૌજનું ગઠન કરી ભારતના પ્રાણ પ્યારા નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝ જંગે ચઢયા હતા. અને એમની પડખે કેવા ઝિંદાદિલ જાંબાઝો હતા ! 'તુમ મુઝે ખૂન દો, મૈં તુમ્હે આઝાદી દૂંગા' આ તેમનો મંત્ર હતો.કમભાગ્યે એક હવાઈ અકસ્માતમાં તેઓ અલ્લાહને પ્યારા થઈ ગયા. તેમના જમણા હાથ સમા અબ્દુલ હબીબ મારફાની 'સેવકે હિંદ'ની જાંબાઝી વિષે વાંચો. પ્રથમ તમારાં રૂવાટાં ઊભા થઈ જશે અને પશ્ચાત તેમના પ્રત્યે અહોભાવ તમારું હૈયું પુલકિત બની જશે. ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામતા ઈતિહાસનું એક પ્રકરણ અહીં પ્રસ્તુત, પ્રકરણ શું છે આઝાદીના મતવાલા જાંબાઝોની જવામર્દી, દેશની આઝાદી કાજે સર્વસ્વ કુરબાન કરવાની તેમની ઉચ્ચતમ ભાવના, ખિસ્સામાં હોય, તેમની પાસે હોય તે તમામ પોતાના સરદારના ચરણે ધરી દેવાના તેમના જોશ અને વલવલા વિષે તમે વાંચશો અને જાણશો તો અવાક રહ...
Post a Comment
Read more

ખાન અબ્દુલ ગફ્ફર ખાન (1890-1988)

ખાન અબ્દુલ ગફાર ખાન, જેઓ 'સરહદના ગાંધી' તરીકે પ્રખ્યાત હતા, તેમનો જન્મ 1890 માં પેશાવર જિલ્લાના ચારસદ્દાહ તહસીલના ઉત્તમનઝાઈ ગામમાં થયો હતો. તેમના પિતા ખાન બહેરામ ખાન તેમના ગામ ઉત્તમનઝાઈના સરદાર હતા. અભ્યાસ પૂરો કર્યા બાદ તેઓ બ્રિટિશ ઈન્ડિયન આર્મીમાં જોડાયા હતા. પરંતુ, 1906 માં, ભારતીય સાથીદારો પ્રત્યે બ્રિટિશ અધિકારીઓના ગેરવર્તણૂકને કારણે તેમણે સૈન્ય છોડી દીધું. બાદમાં, તેઓ તેમના ઉચ્ચ શિક્ષણને આગળ ધપાવવા અલીગઢ ગયા. તેમનો અભ્યાસ પૂરો કર્યા વિના તેમની માતાની ઈચ્છા મુજબ તેઓ તેમના વતનના ગામ પાછા ફર્યા. તેમણે તેમના વિસ્તારમાં અનેક પ્રવાસો કર્યા અને લોકોની તકલીફથી વાકેફ થયા. તેમનું માનવું હતું કે લોકોના વિકાસ માટે શિક્ષણ જ એકમાત્ર રસ્તો છે. આમ, તેમણે પોતાના મિત્ર અબ્દુલ અઝીઝની મદદથી 1910માં ઉત્તમનઝાઈમાં ‘આઝાદ નેશનલ સ્કૂલ’ શરૂ કરી. તેમના પ્રયાસોથી પઠાણોના જીવનમાં ગુણાત્મક પરિવર્તન આવ્યું. તેમણે 1919 માં રોલેટ વિરોધી આંદોલનમાં ભાગ લઈને ભારતીય રાષ્ટ્રીય ચળવળમાં પ્રવેશ કર્યો. તેઓ 1928 માં કલકત્તા ખાતે મહાત્મા ગાંધીને મળ્યા. ત્યારથી તેઓ ગાંધીવાદી વિચારધારાને અનુસરતા થયા. તેમણે 1929માં ‘ખુ...
Post a Comment
Read more

મેજર જનરલ મુહમ્મદ ઝમાન કિયાની (1910-1986)

'જો મારી સાથે કિયાની જેવા વધુ દસ યોદ્ધાઓ મળ્યા હોત તો ભારત ઘણા સમય પહેલા આઝાદ થઈ ગયું હોત'- આ છે નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝનો 1910માં પંજાબ પ્રાંતમાં જન્મેલા મુહમ્મદ ઝમાન કિયાનીની ક્ષમતા પરનો અભિપ્રાય.તેઓ બાળપણથી જ એક હોશિયાર વિદ્યાર્થી હતા. તેઓ 1931માં દેહરાદૂન ખાતે ભારતીય સૈન્ય એકેડેમીની પ્રથમ બેચમાં કેડેટ તરીકે જોડાયા હતા. તેઓ શ્રેષ્ઠ કેડેટ તરીકે રહ્યા હતા, અને તેમની સિદ્ધિઓ માટે તેમને સ્વોર્ડ ઓફ ઓનર, ગોલ્ડ મેડલ મળ્યો હતો. તેઓ બ્રિટિશ ભારતીય સેનામાં જોડાયા, પ્રથમ બટાલિયનની 14મી પંજાબ રેજિમેન્ટમાં જવાબદારીઓ લીધી. તેમણે 1941માં સ્ટાફ ઓફિસર-ઈન-ચાર્જ તરીકે મલાયાની યાત્રા કરી. જ્યારે બ્રિટિશ આર્મી બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન જાપાન દ્વારા પરાજિત થઈ, ત્યારે તેઓ સપ્ટેમ્બર, 1942માં કેપ્ટન મોહન સિંહના નેતૃત્વ હેઠળ ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેનામાં જોડાયા. તેમણે ચીફ ઓફ જનરલ સ્ટાફ તરીકેની લગામ સંભાળી અને ભારતીય રાષ્ટ્રીય સેનાને મજબૂત બનાવી. જ્યારે મોહન સિંહે ડિસેમ્બર, 1942માં ભારતીય રાષ્ટ્રીય સૈન્યનું વિસર્જન કર્યું, ત્યારે જુલાઈ, 1943માં સુભાષ ચંદ્ર બોઝના સિંગાપોર આગમન સુધી ભારતીય સ્વતંત્રતા લીગના પ્રમુ...
Post a Comment
Read more