અબ્દુલ હબીબ યુસુફ મરફાની, જેમણે પોતાનું સર્વસ્વ ઈન્ડિયન નેશનલ આર્મીને આપી દીધું, તેઓ ગુજરાત રાજ્યના સૌરાષ્ટ્ર વિસ્તારના ધોરાજીના વતની હતા. તે બર્માની રાજધાની રંગૂનમાં સ્થળાંતર થયા અને રંગૂનના ધનિક બિઝનેસ મેગ્નેટમાંના એક બન્યા. 1943માં નેતાજી સુભાષ ચંદ્ર બોઝ જર્મનીથી રંગૂન પહોંચ્યા અને ઇંડિયન નેશનલ આર્મીની બાગડોર સંભાળી. ત્યારબાદ તેમણે આઝાદ હિંદ સરકાર અને આઝાદ હિંદ બેંકની રચના કરી. પાછળથી એક વિશાળ સભામાં નતાજીએ લોકોને ‘સંપૂર્ણ એકત્રીકરણ’ માટે અપીલ કરી. અબ્દુલ હબીબે નેતાજીના આહ્વાનનો પૂરેપૂરો સહકાર આપ્યો અને તેમની પાસે જે હતું તે બધું બલિદાન આપીને ઇંડિયન નેશનલ આર્મીના ઈતિહાસમાં ‘સંપૂર્ણ એકત્રીકરણ’ના પ્રકરણમાં પોતાનું આગવું સ્થાન મેળવ્યું. 9 જુલાઈ, 1944ના રોજ રંગૂનમાં બોઝ દ્વારા આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં, અબ્દુલ હબીબે ભવ્યતાપૂર્વક સોનાના દાગીના અને રોકડની પ્લેટ અને તેમની કુલ મિલકતના ટાઈટલ ડીડના બંડલ સાથે નેતાજીને લગભગ એક કરોડ 3 લાખ રૂપિયા આપ્યા હતા. પછી હબીબ મરફાનીએ નેતાજીને વિનંતી કરી કે તેઓ તેમને ઇંડિયન નેશનલ આર્મીના બે જોડી યુનિફોર્મ પ્રદાન કરે અને તેમને INAમાં પૂર્ણ-સમયના સ્વયંસેવક તરીકે સેવા આપવા દે. આ રીતે હબીબ આઝાદ હિંદ સરકાર, INA અને આઝાદ હિંદ બેંકને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડનાર પ્રથમ વ્યક્તિ તરીકે નવો ઈતિહાસ રચ્યો જેણે તેની બેંકિંગ પ્રવૃત્તિઓ શરૂ કરી હતી. અબ્દુલ હબીબના 'સંપૂર્ણ બલિદાન'થી આનંદિત અને ઢળેલા નેતાજીએ કહ્યું, 'ભાઈ, આજે હું ખૂબ જ ખુશ છું કે લોકોને તેમની ફરજો સમજવા લાગી છે, ...લોકો દરેક વસ્તુનું બલિદાન આપવા તૈયાર છે. હબીબ શેઠે જે કર્યું છે તે પ્રશંસનીય છે અને જેઓ માતૃભૂમિની સેવા કરવા માટે તેમનું અનુકરણ કરે છે તેઓ પ્રશંસાને પાત્ર છે. અને નેતાજીએ પણ દરેકને ‘હબીબનું પીણું’ લેવા કહ્યું, જેથી દરેક માતૃભૂમિની ખાતર પોતાની શક્તિનું બલિદાન આપવા આવે. આમ કહીને તેમણે દેશવાસીઓને માતૃભૂમિની સેવામાં હબીબના ઉદાહરણને અનુસરવા આહ્વાન કર્યું હતું. સુભાષ ચંદ્ર બોઝે અબ્દુલ હબીબ યુસુફ મરફાનીને તેમના 'સંપૂર્ણ એકત્રીકરણ' માટે 'સેવક-એ-હિંદ' એવોર્ડની જાહેરાત કરી હતી. સુભાષ ચંદ્ર બોઝ તરફથી આવો એવોર્ડ મેળવનાર તેઓ પ્રથમ વ્યક્તિ બન્યા. 2013 માં નવી દિલ્હીમાં નેતાજીના જન્મની શતાબ્દી ઉજવણી પ્રસંગે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં, અબ્દુલ હબીબના પૌત્ર અબ્દુલ હબીબ યાકુબને અબ્દુલ હબીબ યુસુફ મરફાનીના અપ્રતિમ બલિદાન માટે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા.
- સૈયદ નસીર અહમદ (લેખક, ધી ઈમ્મોર્ટલ્સ પુસ્તક)
Comments
Post a Comment